Benzyna i olej napędowy
200 l UN 1203 kategorii 2 daje 600. 150 l UN 1202 kategorii 3 daje 150. Łączna wartość 750 mieści się w limicie, jeśli wszystkie pozostałe warunki są spełnione.
Baza wiedzy · wyłączenia ADR
Mały ADR: wyłączenie 1.1.3.6, LQ i EQ
„Mały ADR” jest określeniem branżowym, a nie nazwą używaną w umowie ADR. Najczęściej oznacza częściowe wyłączenie z podrozdziału 1.1.3.6 dla towarów przewożonych w sztukach przesyłek. Nie należy utożsamiać go z ilościami ograniczonymi LQ ani ilościami wyłączonymi EQ: każdy z tych mechanizmów ma własne warunki, limity i katalog wymagań pozostających w mocy.
ADR nr 3004/2022 · ważne do 13.05.2028RID nr 4311/2025 · ważne do 13.05.2028Wpisy potwierdzone w publicznych rejestrach TDTPublikacje odnotowane przez Bibliotekę Narodową
Terminologia
Mały ADR nie jest jednym zbiorczym zwolnieniem
Potoczne określenie jest wygodne, lecz bez wskazania konkretnej podstawy prawnej może prowadzić do błędnej decyzji. W dokumentacji firmowej warto zawsze zapisać, czy chodzi o 1.1.3.6, LQ, EQ czy inne wyłączenie z 1.1.3.
Najważniejszy wniosekPodrozdział 1.1.3.6 dotyczy ilości przewożonej w jednej jednostce transportowej i może być stosowany wyłącznie do towarów w sztukach przesyłek. Nie obejmuje przewozu w cysternach ani luzem.
Ilość przelicza się według kategorii transportowej przypisanej do konkretnej pozycji w kolumnie 15 tabeli A. Wynik nie jest zawsze masą i nie może być odczytywany jako uniwersalny limit „1000 kg”.
LQ z działu 3.4 opiera się przede wszystkim na limicie zawartości opakowania wewnętrznego wskazanym w kolumnie 7a tabeli A oraz na konstrukcji i masie brutto sztuki przesyłki.
EQ z działu 3.5 służy jeszcze mniejszym ilościom i korzysta z kodów E0–E5.
Towar może mieć kategorię transportową dla 1.1.3.6, a jednocześnie limit LQ i kod EQ, ale przedsiębiorstwo musi świadomie wybrać i w całości spełnić warunki jednego właściwego sposobu przygotowania przesyłki.
Wyłączenie nigdy nie powinno być ustalane na podstawie samej nazwy handlowej produktu. Potrzebna jest klasyfikacja transportowa, właściwa pozycja UN, ewentualna grupa pakowania i weryfikacja przepisów szczególnych. Ten sam numer UN może mieć różne wiersze tabeli A, a mieszanina, odpad lub próżne nieoczyszczone opakowanie mogą wymagać dodatkowej analizy.
W praktyce — nazywaj podstawę prawną: W procedurze i zapisie kontroli użyj sformułowania „przewóz z zastosowaniem 1.1.3.6 ADR”, „przesyłka LQ według działu 3.4” albo „EQ według działu 3.5”. Sam zwrot „mały ADR” nie pozwala odtworzyć warunków decyzji.
Mechanizmy nie są zamienne i nie mają jednego wspólnego limitu.
Treść grafiki w formie tekstowej
- 1.1.3.6
- Ocena ilości według kategorii transportowej.
- LQ
- Ilości ograniczone i warunki pakowania.
- EQ
- Ilości wyłączone i właściwe warunki.
1.1.3.6
Kategorie, progi i mnożniki w małym ADR
Dla towarów należących do jednej kategorii porównuje się łączną ilość z limitem tabeli 1.1.3.6.3. Przy różnych kategoriach oblicza się wartość według 1.1.3.6.4. Suma nie może przekroczyć 1000; wynik równy dokładnie 1000 nadal kwalifikuje przewóz do częściowego wyłączenia.
Przesuń tabelę w poziomie, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Kategoria | Maksymalna ilość | Mnożnik w ładunku mieszanym |
|---|---|---|
| 0 | 0 | Każda dodatnia ilość wyklucza 1.1.3.6 |
| 1 — standardowa | 20 | ×50 |
| 1 — szczególne UN wymienione w przypisie | 50 kg | ×20 |
| 2 | 333 | ×3 |
| 3 | 1000 | ×1 |
| 4 | bez ograniczenia ilościowego w tabeli 1.1.3.6.3 | ×0 |
Najważniejszy wniosekSzczególna grupa kategorii 1 obejmuje UN 0081, 0082, 0084, 0241, 0331, 0332, 0482, 1005 i 1017. Dla tych pozycji limit wynosi 50 kg, a w obliczeniu mieszanym stosuje się mnożnik 20.
- Pozostałych towarów kategorii 1 nie wolno automatycznie liczyć w ten sposób: ich standardowy próg wynosi 20, a mnożnik 50. To rozróżnienie ma znaczenie m.in. dla UN 1005 AMONIAK BEZWODNY.
- Kategoria 0 nie oznacza mnożnika zero. Oznacza brak możliwości zastosowania 1.1.3.6 dla dodatniej ilości danego towaru. Kategoria 4 wnosi do sumy wartość zero, lecz nie znosi klasyfikacji, pakowania, oznakowania, szkolenia ani pozostałych przepisów, które nie zostały wyłączone.
Próżne nieoczyszczone opakowania, które zawierały towary kategorii 0, pozostają w kategorii 0; w przypadku pozostałych kategorii mogą zostać przypisane do kategorii 4 zgodnie z tabelą.
Treść grafiki w formie tekstowej
- Rodzaj towaru
- Sprawdź, co rzeczywiście liczysz.
- Jednostka
- Nie zakładaj zawsze kilogramów.
- Kategoria
- Ustal właściwą kategorię transportową.
- Obliczenie
- Zastosuj odpowiednie zasady.
Jednostki
Limit 1000 punktów w małym ADR, nie kilogramów
Podstawę ilości określa 1.1.3.6.3. Błąd jednostki zmienia wynik równie mocno jak błędny mnożnik, dlatego formularz lub arkusz nie powinien mieć wspólnej kolumny opisanej jedynie „kg/l”.
Przesuń tabelę w poziomie, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Rodzaj towaru | Podstawa ilości | Przykład zapisu |
|---|---|---|
| Artykuły | masa artykułów bez opakowania w kg | aerozole i inne przedmioty liczone według masy artykułów |
| Klasa 1 | masa netto materiału wybuchowego w kg | nie masa brutto skrzyń ani pojazdu |
| Towary w maszynach i urządzeniach | ilość w kg albo l, zależnie od zawartości | wymaga identyfikacji właściwej pozycji |
| Materiały stałe | masa netto w kg | masa materiału, nie palety i opakowania |
| Gazy skroplone, schłodzone skroplone i rozpuszczone | masa netto w kg | nie pojemność geometryczna butli |
| Ciecze | objętość w litrach | nie masa cieczy w kg |
| Gazy sprężone i adsorbowane oraz chemikalia pod ciśnieniem | pojemność wodna naczyń w litrach | suma pojemności wodnej butli |
Najważniejszy wniosekPrzykładowo UN 1950 AEROZOLE są artykułami. Wartości 1.1.3.6 nie należy dla nich wprowadzać jako liczby litrów deklarowanej na puszkach. Dla gazu sprężonego podstawą nie jest liczba butli ani masa gazu, lecz ich pojemność wodna.
Dla cieczy stosuje się litry nawet wtedy, gdy magazyn lub system odpadowy ewidencjonuje ją w kilogramach.
Jeżeli w jednej kategorii występują towary liczone w różnych jednostkach, dokumentacja obliczenia powinna zachować osobne pozycje źródłowe. Nie należy mechanicznie sumować litrów z kilogramami. Do oceny limitu sumuje się dopiero wartości obliczeniowe powstałe po zastosowaniu właściwych mnożników.
Obliczenia
Przykłady wyłączenia 1.1.3.6 nie zastępują klasyfikacji
Każdy przykład zakłada, że podana pozycja, grupa pakowania i kategoria zostały wcześniej potwierdzone w tabeli A. Zmiana stężenia, grupy pakowania albo właściwej nazwy może zmienić wynik.
Granica kategorii 2
333 l towaru kategorii 2 daje 999. 334 l daje 1002, więc nie korzysta z 1.1.3.6. Zaokrąglanie ilości w dół nie jest dopuszczalną metodą.
Szczególna kategoria 1
50 kg UN 1005 ×20 daje 1000. Zastosowanie standardowego mnożnika ×50 byłoby błędne. Dla innego towaru kategorii 1 trzeba najpierw sprawdzić, czy znajduje się w szczególnym wykazie.
Kategoria 0
Dodatnia ilość towaru kategorii 0 blokuje zastosowanie 1.1.3.6, nawet gdy pozostałe towary dają niewielką wartość obliczeniową.
Kategoria 4
Towar kategorii 4 wnosi zero do sumy. Nie oznacza to jednak, że opakowanie może być nieoznaczone albo że pracownik nie potrzebuje szkolenia stanowiskowego.
Ładunek na dwóch pojazdach
Limit ocenia się dla każdej jednostki transportowej. Nie wolno jednak sztucznie zmieniać zapisu ilości bez odzwierciedlenia rzeczywistego rozmieszczenia przesyłek.
Ekspercka uwaga — towary już wyłączone: Zgodnie z 1.1.3.6.5 towary objęte wymienionymi tam odrębnymi wyłączeniami z 1.1.3 nie są uwzględniane w obliczeniu. Najpierw trzeba jednak wykazać, że wszystkie warunki danego wyłączenia są rzeczywiście spełnione.
Wstępne przeliczenie ilości ułatwia kalkulator ADR 1.1.3.6.
Zakres wyłączenia
Mały ADR: Jakie obowiązki ADR pozostają poniżej 1000 punktów?
Podrozdział 1.1.3.6 zwalnia wyłącznie z przepisów wymienionych w 1.1.3.6.2. Jest częściowym wyłączeniem, a nie deklaracją, że przewóz odbywa się poza systemem ADR.
Przesuń tabelę w poziomie, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Pytanie kontrolne | Dlaczego ma znaczenie | Dowód w firmie |
|---|---|---|
| Klasyfikacja i dopuszczenie | Towar nadal musi być prawidłowo sklasyfikowany i dopuszczony do przewozu. | Karta klasyfikacyjna, pozycja tabeli A i przepisy szczególne. |
| Opakowanie i zamknięcie | Wyłączenie nie legalizuje przypadkowego kanistra ani uszkodzonej beczki. | Dopuszczone opakowanie, instrukcja zamknięcia i kontrola stanu. |
| Znaki i nalepki na sztuce przesyłki | Rozdział 5.2 zasadniczo pozostaje w mocy. | Kontrola numeru UN, nalepek, znaku dla środowiska i strzałek, gdy wymagane. |
| Dokument przewozowy | 8.1.2.1(a) pozostaje w katalogu przepisów stosowanych. | Ilość i wartość obliczeniowa dla każdej kategorii transportowej. |
| Szkolenie osób | 8.2.3 odsyła do szkolenia odpowiedniego do odpowiedzialności i obowiązków. | Zakres stanowiskowy i zapis szkolenia zgodny z działem 1.3. |
| Gaśnica | Wymagana jest co najmniej jedna gaśnica 2 kg. | Dostępność, plomba i ważne badanie. |
| Załadunek i zachowanie | Pozostają właściwe przepisy o zabezpieczeniu, otwieraniu przesyłek, lampach i zakazie palenia. | Checklista przed odjazdem i nadzór przy manipulacji. |
Najważniejszy wniosekW typowym przypadku nie są wymagane tablice pomarańczowe i oznakowanie pojazdu według działu 5.3, instrukcje pisemne z 5.4.3, pełne wyposażenie 8.1.5, zaświadczenie ADR kierowcy oraz wymagania konstrukcyjne części 9. Trzeba jednak sprawdzić przepisy szczególne, ponieważ 1.1.3.6.2 zachowuje wskazane wyjątki z części 7 i 8, w tym niektóre wymagania nadzoru.
Dokument ADR 2025 nie wymaga zdania „ładunek nie przekracza limitów 1.1.3.6” ani zwrotu „przewóz według 1.1.3.6”. Wymaga natomiast ilości całkowitej i obliczonej wartości towarów dla każdej kategorii. Firma może dodać czytelny opis pomocniczy, lecz nie powinna przedstawiać własnego sformułowania jako obowiązkowej formuły prawnej.
Zakres obowiązków zależy od mechanizmu wyłączenia.
Treść grafiki w formie tekstowej
- Opakowania
- Dobór i warunki pakowania.
- Oznakowanie
- Zakres właściwy dla mechanizmu.
- Dokumenty
- Wymagania danej operacji.
- Personel i wyposażenie
- Zakres wymagający osobnej oceny.
LQ
LQ zależy od opakowania wewnętrznego
Limit LQ dla konkretnego towaru znajduje się w kolumnie 7a tabeli A. Wartość „0” oznacza, że dana pozycja nie może być przewożona jako LQ.
Najważniejszy wniosekW opakowaniu kombinowanym całkowita masa brutto sztuki przesyłki nie może przekraczać 30 kg. W przypadku opakowania wewnętrznego umieszczonego na tacy obciągniętej folią termokurczliwą lub rozciągliwą limit wynosi 20 kg brutto.
- Każde opakowanie wewnętrzne musi mieścić się w limicie dla pozycji, a całość musi spełniać wymagania konstrukcyjne, zgodności materiałowej, zamknięcia i oznakowania z działu 3.4.
- Nadawca przed przewozem informuje przewoźnika w sposób możliwy do udokumentowania o całkowitej masie brutto przesyłek LQ. Nie jest to zwykły dokument przewozowy 5.4.1, ale informacja musi istnieć.
Jeżeli maksymalna masa jednostki transportowej przekracza 12 t, a masa brutto przesyłek LQ przekracza 8 t, jednostka wymaga oznakowania z przodu i z tyłu; kontener w odpowiedniej konfiguracji oznacza się na czterech bokach.
Oznakowany w ten sposób przewóz LQ może podlegać ograniczeniu dla tunelu kategorii E. Dlatego stwierdzenie „LQ nigdy nie podlega ograniczeniom tunelowym” jest błędne. LQ nadal wymaga także klasyfikacji, szkolenia działu 1.3, realizacji obowiązków uczestników oraz właściwego pakowania i zabezpieczenia przesyłek.
EQ
EQ: kody i limit 1000 sztuk przesyłek
Kod E0–E5 znajduje się w kolumnie 7b tabeli A. EQ nie jest dowolnym przewozem małej próbki: przesyłka musi odpowiadać limitom, konstrukcji opakowania, badaniom i oznakowaniu działu 3.5.
Przesuń tabelę w poziomie, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Kod | Maks. opakowanie wewnętrzne | Maks. opakowanie zewnętrzne |
|---|---|---|
| E0 | niedopuszczone | niedopuszczone |
| E1 | 30 g lub ml | 1000 g lub ml |
| E2 | 30 g lub ml | 500 g lub ml |
| E3 | 30 g lub ml | 300 g lub ml |
| E4 | 1 g lub ml | 500 g lub ml |
| E5 | 1 g lub ml | 300 g lub ml |
Najważniejszy wniosekNa pojazd albo kontener można załadować maksymalnie 1000 sztuk przesyłek przygotowanych jako EQ. Każda przesyłka wymaga właściwego znaku. Jeżeli przewozowi towarzyszy dokument, powinien zawierać zwrot „Towary niebezpieczne w ilościach wyłączonych” oraz liczbę przesyłek. Nie wolno więc upraszczać zasady do stwierdzenia, że EQ zawsze oznacza całkowity brak dokumentacji.
Dla bardzo małych ilości kodów E1, E2, E4 i E5 dział 3.5 przewiduje dodatkowe uproszczenie, gdy zawartość opakowania wewnętrznego nie przekracza 1 g albo 1 ml, a zewnętrznego 100 g albo 100 ml.
Nadal trzeba sprawdzić dokładny zakres przepisów pozostających w mocy. Personel przygotowujący EQ podlega szkoleniu odpowiedniemu do zadań.
Proces decyzji
Jak wybrać między małym ADR, LQ i EQ?
Najpierw wybiera się zgodny sposób przygotowania przesyłki, a dopiero potem sprawdza etykietę i dokument. Nie należy próbować dopasować wyłączenia do już zapakowanego towaru.
KROK 1
Sklasyfikuj
Potwierdź pozycję UN, nazwę, klasę, grupę pakowania, przepisy szczególne oraz limity LQ i EQ.
KROK 2
Wybierz sposób
Porównaj pełny ADR, 1.1.3.6, LQ i EQ pod kątem realnej ilości, opakowań i trasy.
KROK 3
Przygotuj dowody
Zapisz jednostkę, kategorię, obliczenie albo kod E oraz kontrolę opakowania i oznakowania.
KROK 4
Sprawdź całość
Przed wydaniem potwierdź dokumenty, szkolenie, zabezpieczenie ładunku, gaśnicę i obowiązki szczególne.
-
✓nie łącz progów LQ, EQ i 1.1.3.6 w jedną tabelę punktową;
-
✓nie używaj łącznej masy brutto palety jako ilości 1.1.3.6 bez sprawdzenia właściwej podstawy;
-
✓nie uznawaj opakowania detalicznego za automatyczne LQ;
-
✓nie zakładaj, że wynik kalkulatora potwierdza dopuszczenie opakowania;
-
✓przy zmianie ilości, produktu, grupy pakowania lub konfiguracji pojazdu wykonaj ocenę ponownie;
-
✓zachowaj dane wejściowe i wersję źródła, aby decyzję można było odtworzyć podczas audytu.
Najczęstsze pytania
Mały ADR, LQ i EQ — pytania praktyczne
Czy wynik dokładnie 1000 mieści się w wyłączeniu ADR 1.1.3.6?
Tak, dla ładunku z różnych kategorii transportowych ADR 1.1.3.6.4 dopuszcza sumę równą 1000, jeżeli spełniono pozostałe warunki. Dla jednej kategorii obowiązuje limit ilości z tabeli 1.1.3.6.3: np. dla kategorii 2 jest to 333, a nie 333⅓. Nie wolno zaokrąglać ilości w dół, aby zmieścić się w limicie.
Czy 1000 punktów oznacza 1000 kg towaru?
Nie. Dla cieczy podstawą są litry, dla materiałów stałych zwykle masa netto, dla artykułów masa bez opakowania, a dla gazów sprężonych pojemność wodna naczyń. Następnie stosuje się mnożnik kategorii. Dlatego 333 l kategorii 2 daje 999, a 1000 l kategorii 3 daje 1000.
Czy przy małym ADR potrzebny jest dokument przewozowy?
Co do zasady tak. 1.1.3.6.2 zachowuje 8.1.2.1(a), a nota do 5.4.1.1.1(f) wymaga podania ilości całkowitej i wartości obliczeniowej dla każdej kategorii transportowej. Nie ma obowiązkowego zdania „ładunek nie przekracza limitu” ustanowionego przez ADR.
Czy LQ i mały ADR można liczyć razem?
To odrębne mechanizmy. Towar prawidłowo przygotowany i przewożony jako LQ podlega działowi 3.4, a nie punktowej metodzie 1.1.3.6. Trzeba jednak sprawdzić wszystkie warunki LQ, w tym limity opakowań, oznaczenie, przekazanie masy brutto i ewentualne oznakowanie jednostki.
Czy poniżej 1000 kierowca potrzebuje pełnego wyposażenia ADR?
Nie jest wymagany pełny zestaw z 8.1.5, ale pozostaje co najmniej jedna gaśnica 2 kg oraz właściwe wymagania dotyczące lamp, zakazu palenia, zabezpieczenia ładunku i innych przepisów zachowanych przez 1.1.3.6.2. Zawsze trzeba też uwzględnić ogólne przepisy ruchu drogowego i BHP.
Powiązane treści
Powiązane tematy
Wymagane dane i kolejność zapisu szerzej omawia poradnik: dokument przewozowy ADR.
Dobór wymaganych elementów ochronnych omawia wyposażenie pojazdu ADR.
Kontakt
Mały ADR: potrzebujesz pomocy?
Opisz działalność, role w przewozie i rodzaje towarów. Zakres wsparcia można ustalić dopiero po rozpoznaniu konkretnej operacji.
Autor i źródła
Doradca do spraw bezpieczeństwa przewozu towarów niebezpiecznych ADR i RID. Sprawdź uprawnienia i dokumenty doradcy.
Aktualizacja redakcyjna: Ocena konkretnego przewozu wymaga pełnych danych o towarze i operacji.